Zdumiewające wydaje się, że europejscy żeglarze aż do XII wieku n.e. nie posiadali wskazujących im właściwą drogę kompasów. Podróże morskie musiały być wtedy niezwykle trudne i niebezpieczne. Pierwszymi ludźmi, którzy użyli kompasu do nawigacji, byli prawdopodobnie podróżnicy chińscy. W chińskiej księdze z IV wieku p.n.e. znaleźć można najwcześniejszą wzmiankę o tym przyrządzie. Na początku igły kompasu wykonywano z magnetytu, naturalnie magnetycznej postaci tlenku żelaza o czarnym zabarwieniu. Chińczycy odkryli, że pozostawiony swobodnie kawałek magnetytu zawsze ustawia się na kierunku północ-południe. Mówili o swoich kompasach "wskazujące południe" i nadawali im często kształt figurek ludzkich. Później chińscy nawigatorzy zauważyli, iż łatwo można namagnesować kawałek żelaza, pocierając go o magnetyt.

Wkrótce budowali już kompasy składające się z kawałka żelaza zamontowanego na drewnianym krążku, który pływał w misce z wodą. Kompas zawędrował do Europy dopiero po tym, jak został w 1187 roku opisany przez angielskiego pisarza, Alexandra Neckhama. Następna praca na temat magnetyzmu to pochodząca z 1269 roku księga autorstwa francuskiego pisarza, Pierre de Maricourta. W tym czasie pływający kompas zastąpiony został przyrządem używanym do dnia dzisiejszego.

Właściciele pierwszych okrętów zbudowanych z żelaza napotykali wiele trudności, ponieważ wytworzone przez nie pole magnetyczne powodowało zakłócenia w działaniu kompasu. Aby zlikwidować ten problem, osłaniano kompasy nie namagnesowanym żelazem.

Powrót do spisu