Najnowsze obserwacje układu Kastor C sugerują, że jest on wyraźnie starszy niż wskazują na to modele teoretyczne. Modele te równie niepoprawnie szacują rozmiary gwiazd tego układu - informuje najnowszy "Astrophysical Journal".

     Kastor to jedna z jaśniejszych gwiazd naszego nieba. Świeci on w konstelacji Bliźniąt obok swojego brata bliźniaka - Polluxa. Obie gwiazdy możemy obecnie podziwiać bez problemów na wieczornym niebie.

     Gołym okiem Kastor wydaje się być jedną gwiazdą. Przez nawet niewielki teleskop zobaczymy, że to gwiazda potrójna. Kastor A i B mają podobną jasność i znajdują się tylko 4 sekundy łuku od siebie. Trzeci składnik układu - Kastor C leży już w odległości 72 sekund łuku od swoich jaśniejszych towarzyszy.

     Kastor C to w rzeczywistości układ podwójny, a przez to gwiazda zaćmieniowa, zwana przez astronomów YY Geminorum. Co niespełna 10 godzin jedna gwiazda zasłania drugą, przez co możemy obserwować wyraźne zmiany jasności obiektu.

     Na układ YY Geminorum składają się dwie prawie identyczne i niewielkie gwiazdy typu widmowego M1.

     Kastor C stał się niedawno celem obserwacji spektroskopowych wykonanych przez G. Torresa z Harvard-Smithonian Center for Astrophysics i I. Ribasa z University of Barcelona. Wyniki tych obserwacji publikuje marcowy numer czasopisma "Astrophysical Journal".

     Aż 90 wysokiej jakości widm uzyskanych przez Torresa i Ribasa pozwoliło wyznaczyć parametry układu podwójnego z niespotykaną dotychczas dokładnością 1 proc. Masy gwiazd oszacowano na 0,60 i 0,62 mas Słońca, ich temperatury na 3280 kelwinów, a skład chemiczny na bardzo zbliżony do Słońca.

     Porównując uzyskane wyniki z modelami teoretycznymi astronomowie otrzymali, że gwiazdy o takich własnościach powinny mieć od 30 do 85 mln lat. Problem w tym, że wiek Kastora A i B, dużo większych gwiazd typu widmowego A, ocenia się na 370 mln lat. Przy bardzo prawdopodobnym założeniu, że cały układ poczwórny Kastora powstał z jednej chmury gazowo-pyłowej, rozbieżność wieku wynosi około 300 milionów lat.

     Wydaje się więc, że oba składniki Kastora C są wyraźnie większe i starsze niż przewiduje teoria. Różnice w rozmiarach dochodzą do 20 proc.

     Ponieważ niewielkie gwiazdy późnych typów widmowych są obecnie jednym z najistotniejszych tematów tych działów astrofizyki, które zajmują się formowaniem się układów planetarnych, poznanie ich dokładnego wieku jest bardzo ważnym zagadnieniem.

     Torres i Ribas sugerują wręcz, że w przypadku niektórych obiektów nasze wyznaczenia ich wieku są nawet dziesięciokrotnie mniejsze od rzeczywistości.
Powrót do spisu